CROS ve BİCROS İşitme Cihazları Nedir?
CROS İşitme Cihazı Nedir?
CROS, İngilizce “Contralateral Routing of Signal” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçe “sinyalin karşı kulağa yönlendirilmesi” şeklinde açıklanabilir.
CROS sisteminde genellikle iki cihaz bulunur:
- İşitme kaybının bulunduğu kulağa CROS vericisi yerleştirilir.
- Daha iyi işiten kulağa uyumlu bir işitme cihazı takılır.
- CROS cihazındaki mikrofon, işitme kaybı bulunan taraftaki sesleri algılar.
- Algılanan sesler kablosuz olarak diğer taraftaki işitme cihazına gönderilir.
- Böylece daha iyi işiten kulak, her iki taraftan gelen sesleri duyabilir.
Burada önemli bir nokta vardır: CROS cihazı işitme kaybı bulunan kulağın işitmesini doğrudan geri getirmez. Temel amaç, o taraftan gelen ses bilgisini daha iyi işiten kulağa ulaştırmaktır.
CROS İşitme Cihazları Hangi Durumlarda Kullanılır?
İşitme kaybı her zaman iki kulakta aynı şekilde ortaya çıkmaz. Bazı kişilerde bir kulakta işitme tamamen kaybolabilir veya o kulak klasik işitme cihazından yeterli fayda sağlayamayabilir. Böyle durumlarda, sesleri işitme kaybı bulunan taraftan daha iyi işiten kulağa aktarmaya yardımcı olan CROS işitme cihazları gündeme gelir.
CROS sistemleri özellikle tek taraflı ve desteklenemeyen işitme kaybı bulunan kişiler için geliştirilmiştir. Sistem, işitme kaybı olan taraftaki sesleri mikrofon aracılığıyla alarak kablosuz biçimde diğer tarafta bulunan işitme cihazına iletir. Böylece kişinin yalnızca iyi işiten taraftan gelen sesleri değil, karşı taraftan gelen konuşma ve çevre seslerini de fark etmesine yardımcı olur.
1. Tek Kulakta İleri veya Çok İleri İşitme Kaybı Varsa
Bir kulakta işitme kaybı çok ileri seviyedeyse ve o kulağın klasik işitme cihazından yeterli fayda sağlaması mümkün değilse CROS sistemi seçenekler arasında değerlendirilebilir.
Örneğin sağ kulakta ileri derecede ve desteklenemeyen bir işitme kaybı, sol kulakta ise normal ya da normale yakın işitme bulunan bir kişide CROS çözümü düşünülebilir.
2. Tek Taraflı İşitme Kaybı Bulunuyorsa
Tek taraflı işitme kaybı, bir kulağın diğer kulağa göre belirgin şekilde daha az işitmesi durumudur. Bu kişiler özellikle konuşmanın işitme kaybı bulunan taraftan geldiği ortamlarda zorlanabilir.
CROS sistemi, sesin geldiği yön konusunda yaşanan dezavantajı azaltmaya yardımcı olabilir. Özellikle günlük konuşmalarda kişinin işitme kaybı bulunan taraftan gelen sesleri fark etmesini kolaylaştırabilir.
3. İşitme Kaybı Bulunan Kulak İşitme Cihazından Fayda Sağlamıyorsa
Bazı kulaklarda işitme kaybının derecesi veya işitme sinirinin durumuna bağlı olarak standart bir işitme cihazıyla yeterli sonuç alınamayabilir.
Bu durumda cihazı işitme kaybı bulunan kulakta sesleri yükseltmek amacıyla kullanmak yerine, o taraftaki sesleri diğer kulağa yönlendirmek daha uygun bir çözüm olabilir.
CROS sisteminin temel kullanım alanlarından biri de tam olarak bu durumdur.
BiCROS İşitme Cihazı Nedir?
CROS ile sıkça karıştırılan bir diğer sistem BiCROS'tur.
Aralarındaki temel fark, daha iyi işiten kulakta da işitme kaybı bulunup bulunmamasıdır.
CROS:
- Bir kulakta desteklenemeyen işitme kaybı vardır.
- Diğer kulakta işitme normaldir veya işitme cihazına ihtiyaç duyulmayacak düzeydedir.
- İşitme kaybı bulunan taraftaki sesler iyi işiten kulağa aktarılır.
BiCROS:
- Bir kulakta desteklenemeyen ileri işitme kaybı vardır.
- Diğer kulakta da işitme kaybı bulunur.
- CROS tarafındaki sesler diğer kulağa aktarılır ve aynı zamanda daha iyi işiten kulaktaki işitme kaybı işitme cihazı tarafından desteklenir.
Bu nedenle kişinin CROS mu, BiCROS mu yoksa farklı bir işitme çözümüne mi ihtiyaç duyduğu işitme testi ve uzman değerlendirmesi sonucunda belirlenmelidir.
CROS Cihazları Hangi Ortamlarda Fayda Sağlayabilir?
Tek taraflı işitme kaybı bulunan kişiler bazı günlük ortamlarda özellikle zorlanabilir. Örneğin:
- Kalabalık bir ortamda karşı taraftan konuşulması
- Restoran veya kafelerde masa başında sohbet
- Toplantılarda farklı yönlerden konuşmacıların bulunması
- Araç içerisinde yan koltuktan gelen konuşmalar
- Sokakta veya açık alanda sesin işitme kaybı bulunan taraftan gelmesi
- Televizyon veya sosyal ortamlarda konuşmaların farklı yönlerden gelmesi
CROS sistemi bu seslerin işitme kaybı bulunan taraftan alınarak daha iyi işiten kulağa yönlendirilmesine yardımcı olabilir. Bununla birlikte, CROS kullanımının iki kulağın normal işitmesini sağlamadığı ve özellikle sesin yönünü doğal iki kulaklı işitme kadar tam olarak geri getirmediği unutulmamalıdır.
CROS İşitme Cihazlarının Başlıca Avantajları
CROS sistemlerinin en önemli özelliği, işitme kaybı bulunan taraftan gelen seslerin tamamen gözden kaçmasını azaltmaya yardımcı olmasıdır.
Başlıca avantajları şunlardır:
İşitme Kaybı Olan Taraftan Gelen Seslerin Fark Edilmesine Yardımcı Olur
Kişi konuşmanın veya sesin işitme kaybı bulunan taraftan geldiğini daha kolay fark edebilir.
Konuşma Takibini Kolaylaştırabilir
Özellikle konuşmacının işitme kaybı bulunan tarafta kaldığı durumlarda konuşmayı takip etmek daha kolay hale gelebilir.
Çevresel Farkındalığı Destekleyebilir
Trafik, kapı sesi, uyarılar veya çevredeki diğer seslerin işitme kaybı bulunan taraftan geldiği durumlarda seslerin fark edilmesine katkı sağlayabilir.
Modern Bağlantı Özellikleri Sunabilir
Günümüzde bazı CROS sistemlerinde akıllı telefon, televizyon ve diğer Bluetooth özellikli cihazlarla bağlantı gibi teknolojiler bulunabilmektedir. Ancak bu özellikler marka ve modele göre değişir.
CROS İşitme Cihazı Her Tek Taraflı İşitme Kaybında Kullanılır mı?
Hayır.
Tek taraflı işitme kaybı bulunan herkes için otomatik olarak CROS cihazı önerilmez. İşitme kaybının derecesi, tipi, oluşma nedeni, diğer kulağın işitme seviyesi, konuşmayı ayırt etme performansı ve kişinin günlük yaşam ihtiyaçları birlikte değerlendirilmelidir.
Bazı kişiler işitme kaybı bulunan kulakta geleneksel işitme cihazından fayda görebilirken, bazı kişilerde CROS veya BiCROS sistemi daha uygun olabilir. İşitme uzmanları, odyolojik değerlendirme sonucunda seçenekleri karşılaştırarak uygun çözümü belirler.
CROS İşitme Cihazı Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
CROS cihazı seçimi yalnızca cihazın teknik özelliklerine göre yapılmamalıdır. Özellikle şu noktalar dikkate alınmalıdır:
- Her iki kulağın işitme testi sonuçları
- İşitme kaybının derecesi ve tipi
- Konuşmayı ayırt etme düzeyi
- İşitme kaybının ne zamandır bulunduğu
- Günlük yaşamda bulunulan ortamlar
- Gürültülü ortamlarda iletişim ihtiyacı
- Telefon ve Bluetooth kullanım alışkanlıkları
- Cihazın pil veya şarj özellikleri
- Kullanıcının cihazı takıp çıkarma ve bakım konusundaki ihtiyaçları
- CROS veya BiCROS sisteminin ilgili işitme cihazıyla uyumluluğu
Bu değerlendirmeler yapıldıktan sonra cihazın deneme uygulaması ve kişiye özel ayarlanması önemli bir aşamadır.
CROS İşitme Cihazı Kullanırken Nelere Dikkat Edilmeli?
Cihazdan beklenen performansın alınabilmesi için doğru kullanım ve düzenli bakım önemlidir. Cihazların kulak kiri, nem ve fiziksel darbelerden korunması gerekir.
Ayrıca cihaz kullanımında kulakta ağrı, sürekli basınç hissi, tahriş, kaşıntı veya belirgin rahatsızlık oluşması halinde işitme uzmanına başvurulmalıdır. Üretici kullanım bilgilerinde de bu tür istenmeyen durumlarda uzman değerlendirmesi önerilmektedir.
CROS İşitme Cihazı Kullanmak İşitme Kaybını Tedavi Eder mi?
CROS cihazı işitme kaybını ortadan kaldıran bir tedavi yöntemi değildir.
Sistemin amacı, işitme kaybı bulunan taraftan gelen sesleri daha iyi işiten kulağa aktararak kişinin çevresindeki konuşma ve seslere erişimini desteklemektir.
Bu nedenle CROS cihazı seçilirken beklentinin doğru oluşturulması önemlidir. Amaç kaybolan işitmeyi yeniden oluşturmak değil, mevcut işitme kapasitesinden daha etkili şekilde yararlanmaktır.
Sonuç
CROS işitme cihazları, özellikle bir kulağında desteklenemeyen ileri düzeyde işitme kaybı bulunan ve diğer kulağı daha iyi işiten kişiler için değerlendirilen özel işitme çözümleridir. Sistem, işitme kaybı bulunan taraftaki sesleri mikrofon aracılığıyla alıp daha iyi işiten kulağa aktararak kişinin farklı yönlerden gelen konuşmaları ve çevre seslerini fark etmesine yardımcı olur.
Ancak CROS, her tek taraflı işitme kaybı için uygun değildir. İşitme testi, konuşmayı ayırt etme değerlendirmesi ve uzman görüşü doğrultusunda CROS, BiCROS veya farklı bir işitme çözümü arasında seçim yapılması gerekir.